Aktywność słońca:


 

VHF Aurora : Status
144 MHz Es in EU : Status
70 MHz Es in EU : Status
50 MHz Es in EU : Status
144 MHz Es in NA : Status
From The DXrobot
Today's MUF & Es : Status

 

From MMMonVHF

 

 

Click to get your own widget


Aktualna aktywność słońca:

 


JAK ODCZYTYWAĆ DANE AKTYWNOŚCI SŁONECZNEJ.

SFI - Solar Flux Index - to parametr charakteryzujący stan napromieniowa­nia jonosfery ziemskiej przez Słońce w zakresie od ultrafioletu aż po miękkie promieniowanie rentgenowskie. War­tość liczbowa jest miarą wielkości stru­mienia promieniowania docierającego aktualnie ze Słońca na powierzchnię Ziemi i zawiera się od 64 do ok. 300 jednostek, w zależności od fazy cyklu aktywności Słońca oraz od chwilowej aktywności Słońca. Pomiaru promie­niowania docierającego ze Słońca do­konuje się reprezentatywnie na częstot­liwości 2800MHz (fala o długości 10,7cm) w południe czasu lokalnego, to jest w tym momencie dnia, gdy stru­mień docierający ze Słońca jest naj­większy. Dla pomiarów wykonywa­nych w Boulder, Colorado jest to godzi­na 21. czasu środkowoeuropejskiego (12 UTC + 9 = 21 MEZ). Generalnie, im większy Solar Flux, tym lepsza powinna być propagacja na duże odległości na górnych pasmach KF.

MUF - Maximum Usuable Frequen­cy - to maksymalna częstotliwość uży­teczna dla nawiązania łączności na określonej trasie w pasmach KF. Dla tej częstotliwości tłumienie sygnałów ra­diowych KF w jonosferze jest najmniej­sze, co zapewnia najlepszą słyszalność. MUF pozostaje w przybliżonej relacji z tzw. częstotliwością F2 krytyczną: MUF = ok. 3,15 x F2 krytyczna gdzie F2 krytyczna to maksymalna częstotliwość fali elektromagnetycznej wypromieniowanej z powierzchni Zie­mi pionowo do góry, która ulega jeszcze odbiciu od warstwy jonosferycznej F2, przy aktualnej jonizacji warstwy F2. Jo­nizacja warstwy F2 jest największa w południe (dlatego SFI mierzy się w po­łudnie), a najmniejsza w godzinach nocnych, tuż przed wschodem Słońca.

W ciągu drugiego tygodnia marca 2002 roku częstotliwość F2 krytyczna sięgała w godzinach dziennych wartoś­ci 13 do 14MHz. Umożliwiało to łącz­ności w całym zakresie fal krótkich, włącznie z pasmem amatorskim 28MHz. Natomiast F2 krytyczna w go­dzinach nocnych ulega znacznemu ob­niżeniu, osiągając dobowe minimum (około 5MHz) pomiędzy godzinami 02 a 04 UTC. W godzinach nocnych "otwarte" było pasmo amatorskie 14MHz oraz niższe pasma amatorskie.

Zewnętrzne ziemskie pole magne­tyczne podlega ciągłym zmianom i fluktuacjom opisywanym przez indek­sy a, A oraz K. Zmiany zachodzące w zewnętrznym ziemskim polu magne­tycznym są wykrywane za pomocą magnetometrów, które są wyskalowane w dwóch skalach: a oraz K.

Indeks K charakteryzuje aktywność zewnętrznego ziemskiego pola magne­tycznego w rozbiciu na interwały 3-go-dzinne. Indeks K jest wyrażany w skali od 0 do 9. Bardzo spokojne zewnętrzne ziemskie pole magnetyczne wyrażane jest indeksem K o wartościach od 0 do 1. Burze magnetyczne występują po­czynając od indeksu K =4. Wzrastający indeks K zwiastuje pogarszanie się wa­runków propagacyjnych w pasmach KF. Indeks K jest podawany dla pomia­rów wykonanych w następujących go­dzinach: 0.00, 3.00, 6.00, 9.00, 12.00, 15.00, 18.00, 21.00 czasu UTC. Stacje WWV (Boulder) oraz WWVH (Hawaje) podają aktualne wartości indeksu K (odpowiednio) w 18. i 45. minucie każdej godziny za ostatni pomiar wyko­nany o ww. godzinach.

Indeks a charakteryzuje amplitudę zmian w aktywności zewnętrznego ziemskiego pola, również w rozbiciu na interwały 3 godzinne, ale w skali od 0 do 400. Istnieje ścisła zależność po­między tymi skalami: K: 012345 6 7 8 9 a: 0 3 7 15 27 48 80 140 240 400

Indeks A odzwierciedla aktywność zewnętrznego ziemskiego pola magne­tycznego w ciągu całej doby i powstaje jako średnia arytmetyczna z ośmiu in­deksów a za poprzednią dobę. Zatem indeks A charakteryzuje aktywność ze­wnętrznego ziemskiego pola magne­tycznego w ciągu poprzedniej doby.

Solar Flux Index oraz ww. indeksy magnetyczne determinują w głównej mierze warunki propagacji na falach krótkich. Stwierdzono, że im większy Solar Flux Index, a jednocześnie im mniejsze indeksy magnetyczne, to tym lepsza propagacja na falach krótkich. Duża wartość liczbowa Solar Flux In­dex (SFI), przy utrzymywaniu się indek­su K na poziomie od 0 do 1, niemal gwarantuje dobrą propagację na falach krótkich.

Można to skomentować następują­co: wysoka wartość liczbowa indeksu Solar Flux Index jest warunkiem ko­niecznym, ale nie wystarczającym, wy­stępowania dobrej propagacji w gór­nych pasmach fal krótkich; dopiero du­ża wartość liczbowa indeksu Solar Flux Index i jednocześnie niska wartość in­deksu magnetycznego K stwarzają wy­starczające warunki występowania dobrej propagacji w górnych pasmach fal krótkich.

Indeksy Solar Flux Index oraz A do­stępne za pośrednictwem stacji WWV oraz WWVH są podawane do godziny 20.18/20.45 UTC za dobę poprzednią, a tylko  tylko indeks K jest podwany za trzy ostatnie godziny doby bieżącej. Poczy­nając od godziny 21.18 (stacja WWV z Denver w stanie Kolorado)/ 20.45 UTC (stacja WWVH nadająca z Hawa­jów) aż do 23.18/23.45 UTC informa­cje podawane przez stacje WWV oraz WWVH o indeksie Solar Flux Index do­tyczą dnia bieżącego. W tym kontekś­cie skomentować: należy podawane przez niektórych krótkofalowców SP informacje typu: "mam najaktualniej­sze notowania WWV z godziny 15 (lub 18)". Informacje o indeksie Solar Flux Index oraz indeksie magnetycznym A dotyczą ciągle dnia poprzedniego! Tylko indeks K dotyczy pomiaru doko­nanego w ostatnim okresie pomiaro­wym (w tym przypadku godziny 15 lub 18 UTC).

Zatem jak sobie radzić z oceną pro­pagacji? Skoro Solar Flux Index dotyczy dnia poprzedniego, to możemy aprok-symować posiadane dane o indeksie Solar Flux Index z kilku poprzednich dni i w ten sposób "wyliczyć" wartość Solar Flux Index na dzień dzisiejszy (może to być tendencja wzrostowa lub zniżkowa). Mając "wyliczony" Solar Flux Index na dzień dzisiejszy oraz odebrany komunikat WWVAVWVH za ostatni okres pomiarowy możemy sa­modzielnie ocenić szansę na wystąpie­nie (lub nie) sprzyjającej propagacji na interesujących nas pasmach i trasach.

Indeks K jest zatem najbardziej aktualnym wskaźnikiem zmian aktywności zewnętrznego ziemskiego pola magne­tycznego, mających bezpośredni wpływ na propagację na lalach krót­kich. Wzrost wartości indeksu K za­wsze znamionuje pogorszenie się wa­runków propagacyjnych na falach krót­kich, a z kolei jego niskie wartości po­zwalają oczekiwać dobrej propagacji na falach krótkich. Należy zwracać uwagę na podawaną w komunikatach WWV/WWVH prognozę stanu ziem­skiego zewnętrznego pola magnetycz­nego.

Komunikaty typu magnetic field quiet, magnetic field quiet to unselled pozwalają spodziewać się występowa­nia dobrej propagacji w górnych pas­mach fal krótkich.

Natomiast komunikaly typu magne­tic field unselled to minor storm level, magnetic field unsetled to active zna­mionują występowanie słabych zabu­rzeń ziemskiego zewnętrznego pola magnetycznego i w rezultacie doraźne pogorszenie propagacji w górnych pas­mach lal krótkich, aż do "zamknięcia się" trudniejszych tras przez okolice podbiegunowe włącznie.

Najgorszą sytuację zwiastują komu­nikaty typu minor magnetic storm, major magnetic storm. Znamionują one średnią lub silną burzę magnetyczną w zewnętrznym ziemskim polu magne­tycznym. Objawia się to "zamknię­ciem" propagacji DX-owej w górnych pasmach KF wskutek dużego, albo bar­dzo dużego, tłumienia w zaburzonej jonosferze. Pozostają nam wtedy tylko dolne pasma KF.

Należy także zwracać uwagę na ko­munikaty typu: proton flares occured al XX: YY UTC on Day Month, major pro­ton event occured at XX: YY UTC on Day Month. Jeśli wybuch materii sło­necznej będzie akurat skierowany w stronę kuli ziemskiej, to po dotarciu (po kilkudziesięciu godzinach) strumie­nia zjonizowanych cząsteczek wiatru słonecznego do zewnętrznego ziem­skiego pola magnetycznego, spowodu­je on silne zaburzenia tego pola, mogąc doprowadzić do sytuacji przerwania ja­kiejkolwiek propagacji w górnych pas­mach KF na przeciąg kilkudziesięciu minut aż do kilku godzin. Jest to tzw. zanik powszechny.

Komunikaty z Boulder w sianie Ko lorado oraz Kilonii w Niemczech mogą podawać inne wartości indeksów A oraz K charakteryzujących stan ziem­skiego pola magnetycznego za po­przednią dobę (indeks A) oraz za ostat­ni trzygodzinny interwał (indeks K). Ziemskie pole magnetyczne nie jest jednorodne i zależy od położenia pun­ktu pomiarowego względem dwóch biegunów ziemskiego pola magnetycz­nego. Boulder jest położone stosunko­wo blisko jednego z biegunów magne­tycznych. Jeden z biegunów ziemskie­go pola magnetycznego znajduje się na Morzu Arktycznym na północ od pół­nocno-zachodnich terytoriów Kanady (bieguny magnetyczne nie pokrywają się z biegunami geograficznymi). Nato­miast Kiel znajduje się w znacznej od­ległości od biegunów magnetycznych. Są to usytuowania wyraźnie różniące się między sobą. Wypadkowe weklory ziemskiego pola magnetycznego mają różne wartości oraz kierunki dla obu tych lokalizacji. Nic dziwnego, że in­deksy A oraz K, mierzone w dwóch różnych miejscach, różnią się pomię­dzy sobą, zarówno dla doby poprzed­niej (A), jak i dla ostatniego interwału irzygodzinnego (K).

Indeksy magnetyczne: a, A oraz K są zdefiniowane w materiale powyżej. |ak podano w tym materiale, indeks A do­tyczy uśrednionego indeksu aktywności magnetycznej za poprzednią dobę. a indeksy K dotyczą ostatniego interwa­łu pomiarowego (0.00, 3.00, 6.00, 9.00, 12.00, 15.00, 18.00, 21.00 czasu UTC) za dzień bieżący.

Podane przykłady: S.A. - lo => mo; GF - qu => un; oraz SA - mo, GF - qu => mi/s: expK dotyczą informacji zapi­sanych w sposób maksymalnie skróco­ny. W takiej formie ukazują się one za­zwyczaj na DX clusterach.

Należy je odczytywać w sposób na­stępujący:

S.A. - lo => mo oznacza: Solar Acti­vity, czyli aktywność procesów na Słońcu mających wpływ na stan ziems­kiej jonosfery była w ciągu poprzedniej doby Iow, czyli niska, a prognoza na najbliższe 24 godziny przewiduje, że nasilenie tych procesów możemy pro­gnozować jako moderate, czyli będą one miały średnie natężenie.

GF - qu => un. GF to Geomagnetic Field, czyli ziemskie pole magnetycz­ne. Z tego komunikatu wynika, że za poprzednią dobę było ono quiet, czyli spokojne, a na najbliższe 24 godziny prognoza przewiduje, że będzie unset-led, czyli niespokojne (po polsku okreś­lilibyśmy je jako lekko zaburzone).

GF - qu => mi/s. Z tego komunikatu wynika, że ziemskie pole magnetyczne było w ciągu poprzedniej doby quiet, czyli spokojne, a na najbliższe 24 go­dziny prognoza przewiduje minor storm, czyli wystąpienie burzy magne­tycznej średniej wielkości.

expK to prognoza wartości indeksu K na następny interwał trzygodzinny.

 

Beacon DK0WCY normalnie nadaje komunikaty o stanie jonosfery oraz magnetosfery. W przypadku wystąpie­nia burzy magnetycznej nadaje komu­nikat o jej wystąpieniu i ostrzega o możliwości wystąpienia zakłóceń związanych z wystąpieniem zorzy po­larnej.

 

Autor: Tadeusz SP7HT

Joomla templates by a4joomla